Als je de deur van je diepvries per ongeluk open laat, dan ontdooit alles. Dat is een direct effect. Een second order effect zou kunnen zijn dat je energierekening toeneemt en dat er water op je vloer loopt waardoor er allerlei schade ontstaat. Dat is een second order effect.

In het boek The Personal MBA, waar ik gisteren over schreef, onderstreept Kaufman dat er altijd sprake is van een second order effect:

Changing some aspect of a complex system always introduces Second-Order Effects, some of which may be antithetical to the original intent of the change. […] Every action has a consequence, and those consequences always have consequences—even if you don’t know what they are or don’t want them to happen.

Ik zag zonet dat GroenLinks hoe dan ook de begrotingen van het kabinet steunt. Niet echt nieuws, want Klaver had dat bij de algemene politieke beschouwingen van vorige week al min of meer laten vallen. Ik vond het een tof statement, om elkaar niet te vermoeien met debatten en eindeloos gerommel in de marge.

Je zou zeggen: het kan toch bijna niet anders of dit gaat mensen enthousiast maken. Een ander geluid. Maar op Twitter vat men het toch anders op:

Eerlijk, ik had niet verwacht dat de houding van GroenLinks richting de begroting zo zou worden opgepikt. Er is wel degelijk een afweging gemaakt of dit de juiste strategie was. Dit zegt de Volkskrant:

Tijdens de Algemene Politieke Beschouwingen vorige maand liet Klaver al doorschemeren dat hij voor het Belastingplan gaat stemmen. Inmiddels is duidelijk dat het kabinet ook bij andere plannen op een stem van de oppositiepartij kan rekenen. In de GroenLinksfractie is volgens ingewijden een analyse van de begroting van alle ministeries gemaakt. Daaruit is geconcludeerd dat de plannen voor 2020 een verbetering zijn ten opzichte van 2019. Daarom zal de partij tegen geen enkele begroting stemmen, zo is afgesproken.

Los van de inhoud is dit een interessant voorbeeld van een second order effect, waarvan ik benieuwd was of die bij GroenLinks was voorzien. Ik had hem in ieder geval niet zien aankomen.